Fundacja Praca na Tak powstała, aby przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu.
Swoją misję realizuje poprzez przedsięwzięcia aktywizacji zawodowej oraz propagowanie idei wolontariatu. Kluczowe są również projekty podnoszące świadomość uczestników rynku pracy
w zakresie ich wiedzy i umiejętności. Fundacja aktywnie wspiera wszystkie podmioty
przyczyniające się do rozwoju gospodarki zgodnie z zasadami ekonomii społecznej.
   
wydarzenia
bieżące
sukcesy
opinie
archiwum
 
projekty
praca
ekonomia
sport i zdrowie
kultura i ekologia
 
dokumenty
statut
raporty
 
władze
zarząd
rada nadzorcza
 
kontakt
dane
wolontariat
współpraca
 
Rafał Nawrocki, 13.08.2015

Misja organizacji pozarządowej, a sprawa polska

Statut organizacji pozarządowej jest dokumentem, który nie zawsze budzi zainteresowanie księgowych. Niesłusznie. Stanowi on bowiem najważniejszy wewnętrzny akt prawny w takiej jednostce, regulując jej funkcjonowanie w danej społeczności i w państwie. Umiejscawia więc on stowarzyszenie lub fundację w systemie prawnym, a także na pewnym rynku idei, przez ten system stanowionym. Udowodnić to chciałbym na przykładzie celów powołania organizacji, które właśnie statut powinien określać.

Określając cele, jakie chce realizować, organizacja wyznacza sobie swoistą misję - działanie na rzecz czyjegoś dobra. Odbiorcy tych działań będą beneficjentami organizacji. Wypełnianie misji (realizacja celów statutowych) to nadrzędne zadanie NGO (w przeciwieństwie np. do komercyjnego przedsiębiorcy, którego zadaniem jest generowanie zysku). Jeśli zaś przejść do szczegółów, łatwo zauważyć pewną gradację, normowaną przez zewnętrzne akty prawne. Więc po kolei.

Stowarzyszenie powołać można dla celów dowolnych, niesprzecznych z Konstytucją RP (informuje o tym art. 58 ust. 2 Konstytucji RP). Tak więc osoby zakładające stowarzyszenie mają prawo wyznaczyć sobie dowolną misję, będącą działaniem na rzecz dobra szerokiej lub wąskiej grupy beneficjentów, choćby jedynie członków stowarzyszenia. Może to być więc wspieranie hobby, jak filatelistyka czy hodowla rybek akwariowych, a także inny dowolny cel, nawet o charakterze wątpliwym czy absurdalnym: poszukiwanie duchów w gminie, nawiązanie kontaktu z cywilizacją Plutona czy badanie zachowań godowych centaurów. Oczywiście, nie można postawić sobie za cel szerzenia np. nierówności etnicznej lub religijnej. Zabrania tego konstytucja.

Fundację natomiast powołuje się - w myśl ustawy o fundacjach - dla celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach). Trzeba tak ukształtować misję fundacji, by była ona zgodna z interesami państwa - beneficjentami powinna być więc jak najliczniejsza grupa polskich obywateli (a pośrednio całe społeczeństwo, gdyż im więcej szczęśliwych jednostek, tym lepiej dla ogółu). Musimy więc zapomnieć o rybkach i znaczkach, duchach i kosmitach, a tym bardziej centaurach - chyba, że podporządkujemy te zainteresowania jakimś celom nadrzędnym, ogólniejszym (np. kulturze, nauce, nawiązywaniu kontaktów handlowych).

Powyższe nie oznacza oczywiście, że stowarzyszenia nie można powołać dla celów społecznie użytecznych - tak zresztą funkcjonuje większość polskich stowarzyszeń, a te zawierane dla wąskich, lokalnych celów są w mniejszości. Z powodów przedstawionych poniżej.

Na razie mówiliśmy bowiem o celach państwu obojętnych lub też dla niego korzystnych, lecz nic ponadto. Doświadczony księgowy wie jednak, że są także następne szczeble w hierarchii działań NGO-sów. To rodzaje misji, jakie państwo nie tylko toleruje - ale także wspiera. W przyjętej kolejności najpierw będą to cele wspierane przez państwo "biernie"1. Poprzez wsparcie bierne rozumiem zwolnienie z opodatkowania dochodów, które są przeznaczane na realizację tych działań. Cele statutowe uprawniające do zwolnienia wymienione są w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych: działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, kulturalna, ochrony środowiska, dobroczynności, ochrony zdrowia i inne (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych). Tylko dochody przeznaczone przez organizację na realizowanie tych celów będą podlegały zwolnieniu od podatku CIT. Niekiedy pojawiają się bowiem błędne przypuszczenia, że NGO-sy są całkowicie zwolnione z podatku, podmiotowo. To nie tak. Zwolnione są tylko ich dochody, uzyskane w jednym roku i przekazane w drugim na cele wskazane w ustawie o CIT. Tak więc dochody przeznaczone na filatelistykę lub poszukiwania duchów powinny być opodatkowane - ale te przeznaczone na działalność kulturalną i naukową już nie.

No i wreszcie ostatnia kategoria - cele wspierane przez państwo "czynnie". Są one wymienione w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie - 33 możliwe do realizacji zadania publiczne (art. 4 ust. 1 ww. ustawy), które państwo uznaje za tak pożyteczne dla ogółu obywateli lub wyodrębnionych ich grup o szczególnie ciężkiej sytuacji (beneficjentów), że decyduje się finansować je ze środków publicznych. Mieszczą się tutaj cele wszystkich "projektów", które organizacje pozarządowe realizują z dotacji otrzymywanych od budżetów lokalnych i centralnego. To jednak nie wszystko. Ustawodawca uznał zadania publiczne za tak istotne i uniwersalne, że przyporządkował im także wiele rodzajów aktywności NGO-sów. Dlatego tylko lub głównie w obrębie czynnie wspieranych przez celów można:
  • prowadzić działalność statutową odpłatną (art. 8 ust. 1 u.d.p.p.w.)
  • uzyskiwać świadczenia od wolontariuszy (art. 42 ust. 1 pkt 1 u.d.p.p.w.)
  • uzyskiwać 1% PIT i wydatkować go - po uzyskaniu statusu Organizacji Pożytku Publicznego (OPP - art. 27 ust. 2 u.d.p.p.w.);
  • prowadzić zbiórki publiczne.
W ustawie, która obowiązywała od 1933 do 2014 roku informowano, że cel zbiórki publicznej powinien być nie przeciwny prawu oraz ze stanowiska interesu publicznego godny poparcia (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych). Obecnie zbiórki prowadzi się dla celów określonych jako zadania publiczne (art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych). Ustawodawca zapewne już nie wierzy, że potrafimy jako obywatel dogadać się, co jest dobre dla kraju.

Wspomnieć warto, że cele wspierane przez państwo >>czynnie<< podlegają zwolnieniu od podatku CIT... ale tylko w przypadku organizacji o statusie OPP (art. 17 ust. 1 pkt 6c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Tak więc warto przemyśleć "misję" zakładanej organizacji, pisząc jej statut. Cele obejmujące niewielkie, lokalne lub np. powiązane zainteresowaniami grupy ludzi (ochrona nad miejscowym zabytkiem) mogą ułatwiać ściągalność składek lub otrzymywanie darowizn, natomiast misja, która zakłada działalność na rzecz ogólnego dobra gwarantować może zwolnienie z podatku lub możliwość uzyskiwania środków z dotacji publicznych, zbiórek lub działalności odpłatnej. Widać więc, że sformułowany już na samym początku cel, dla którego powołujemy fundację lub stowarzyszenie, ma kapitalne znaczenie dla wszystkich późniejszych zdarzeń - także tych rejestrowanych przez księgowego.

1 Określenia w cudzysłowie i pisane kursywą nie stanowią terminów prawnych i są wprowadzone przez autora tekstu
Tendencje rynkowe
Liczba przedsiębiorstw średnich i dużych
więcej wykresów >

Wydarzenia

01.10.2015
Europejski Dzień Fundacji


21.09.2015
Dziel czas. Łącz pasje. Nakręcaj do działania


02.09.2015
Fundacja Praca na Tak na V Poznańskim Dniu Organizacji Pozarządowych


12.06.2015
Święta księgowych i ich klientów


08.04.2015
Polacy deklarują zmianę pracy w tym roku


06.04.2015
Projekt nowelizacji Kodeksu pracy


02.04.2015
Zawody z największą liczbą bezrobotnych


11.03.2015
Krajowy plan działań na rzecz zatrudnienia


Opinie

08.01.2016
Demografia a rynek pracy


21.09.2015
Wolontariat pracowniczy w przykładach


13.08.2015
Misja organizacji pozarządowej, a sprawa polska


09.07.2015
Rachunek kosztów NGO po nowelizacji ustawy o rachunkowości


08.07.2015
Zatrudnienie wśród młodych w Unii Europejskiej


15.05.2015
Pracująca Europa 2020


05.05.2015
Bezcelowe badania


04.05.2015
Drugi rok KFS


27.04.2015
Każdy może otworzyć zawód


17.04.2015
Urzędnik czy pracodawca?




 
 Fundacja Praca na Tak © 2015   Powered by Web & Art sp. z o.o. kontakt .:. nota prawna .:. wersja mobilna